ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΣΤΕΛΛΑΣ    

(c) 2004 - 2005

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

 ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 2003 - 2004 

Ενότητα 2 Απειλές – καθεστώς προστασίας

ΑΠΕΙΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΟΥΣ  

A           Η έλλειψη πλήρους  νομικής κατοχύρωσης [νομοθεσία, οριοθέτηση, διαχειριστικά σχέδια κ.α.]

A           Οι αδικαιολόγητες  αποξηράνσεις  ή  παρόμοιας μορφής επεμβάσεις, καθώς και η διατάραξη της υδρολογικής ισορροπίας, λόγω υπεράντλησης των νερών για  άρδευση,  ύδρευση κ.α.

A           Η αυθαίρετη δόμηση, η χωρίς προηγούμενο σχεδιασμό επέκταση οικισμών κ.α.  και ανεξέλεγκτη ανάπτυξη ’’τουριστικών’’ εγκαταστάσεων ή δραστηριοτήτων.

A           Η  υπερβόσκηση αιγοπροβάτων ή βοοειδών, η  υπερ-αλίευση καθώς και το ανεξέλεγκτο ή το παράνομο κυνήγι.

A           Η ρύπανση από λύματα, από στερεά απόβλητα καθώς και από αγροχημικά ή από λιπάσματα [ευτροφισμός κ.α.]

A           Το μπάζωμα, οι ανεξέλεγκτες αμμοληψίες, οι εκχερσώσεις υγρτοπικής βλάστησης, οι παράνομες  υλοτομίες υδροχαρών δασών κ.α.

A           Η χωρίς συνολικό σχεδιασμό και συχνά χωρίς ολοκληρωμένη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων υλοποίηση μεγάλων, ή μικρών έργων [φράγματα, γεωτρήσεις, διάνοιξη δρόμων, αλιευτικά ή λιμενικά  έργα, σταυλικές εγκαταστάσεις κ.α.]

Διεθνές και Εθνικό Καθεστώς Προστασίας

N     Σύμβαση Ramsar για τους υδροβιότοπους διεθνούς σημασίας, ειδικά ως βιότοπους αγρίων πουλιών

N     Σύμβαση της Βόννης για τη διατήρηση μεταναστευτικών ειδών αγρίων ζώων

N     Σύμβαση για την προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς.

N     Σύμβαση της Βέρνης για τη διατήρηση της Ευρωπαϊκής άγριας ζωής και των φυσικών βιοτόπων

N     Οδηγία 79/409 και απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διατήρηση των αγρίων πουλιών

N     Οδηγία 92/43 «ΦΥΣΗ 2000» του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων, της άγριας πανίδας και αυτοφυούς χλωρίδας

N     Σύμβαση της Βαρκελώνης για την προστασία της Μεσογείου από τη ρύπανση

N     Πρόγραμμα της UNESCO για τον άνθρωπο και τη βιόσφαιρα Ευρωπαϊκό δίκτυο βιογενετικών πάρκων.

N     Εθνικό Καθεστώς Προστασίας

¨      Εθνικοί Δρυμοί

¨      Αισθητικά Δάση

¨      Διατηρητέα Μνημεία της Φύσης

¨      Καταφύγια Θηραμάτων

¨      Θαλάσσια Πάρκα

Σύμβαση Ramsar για τους υδροβιότοπους διεθνούς σημασίας, ειδικά ως βιότοπους αγρίων πουλιών

 Στις 2/2/1971 στη πόλη Ραμσάρ του Ιράν, υπεγράφη μια διεθνής σύμβαση – γνωστή  ως σύμβαση Ραμσάρ – που έχει ως στόχο τη διατήρηση και προστασία των υγροτοπικών οικοσυστημάτων. Τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 1975 και ήταν η πρώτη σύμβαση που ασχολήθηκε αποκλειστικά με την προστασία των βιότοπων. Οι κύριες υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν τα συμβαλλόμενα μέρη είναι:

1)     Να οριοθετήσουν κατάλληλους υδροβιότοπους μέσα στα όρια της εδαφικής επικράτειάς τους που θα περιληφθούν σε έναν κατάλογο Υδροβιότοπων Διεθνούς Σημασίας (Aρθρο 2,1).

2)     Να καθορίσουν και να εφαρμόσουν τέτοιο σχεδιασμό ώστε να προωθήσουν τη διατήρηση των υδροβιότοπων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο αυτό και την -κατά το δυνατόν- ορθολογική χρήση των υδροβιότοπων εντός της εδαφικής τους επικράτειας (Άρθρο 3,1).

3)     Να προωθήσουν την προστασία των υδροβιότοπων και της υδρόβιας ορνιθοπανίδας οριοθετώντας προστατευόμενες περιοχές σε υδροβιότοπους, είτε συμπεριλαμβάνονται είτε όχι, και παρέχοντας επαρκή μέσα για την φύλαξή τους (Άρθρο 4,1).

4)     Κάθε συμβαλλόμενο κράτος πρέπει να οριοθετήσει τουλάχιστον μία περιοχή που να συμπεριληφθεί στον κατάλογο κατά τη στιγμή που υπογράφει τη Συνθήκη (Άρθρο 2,4).

Από τις συμβάσεις ή οδηγίες που αναφέραμε, η Ramsar είναι αυτή που καλύπτει την ευρύτερη γεωγραφική έκταση. Έχει 24 ευρωπαϊκά συμβαλλόμενα μέρη και 278 ευρωπαϊκές περιοχές (συμπεριλαμβανομένης και της Γροιλανδίας) συμβάλλοντας σημαντικά στην διατήρηση πολλών ευρωπαϊκών υδροβιότοπων. Η Σύμβαση έχει επίσης εισάγει την έννοια της «ορθολογικής χρήσης» που αναφέρεται σε όλους τους υδροβιότοπους μιας χώρας, είτε περιλαμβάνονται στον κατάλογο είτε όχι.

Η Ελλάδα ήταν η 7η χώρα που υπέγραψε και ενεργοποίησε την Σύμβαση Ramsar με το Ν.Δ. 191/74, ανακηρύσσοντας 11 υγροτοπικές περιοχές που περιλαμβάνονται στον κατάλογο Υδροβιότοπων Διεθνούς Σημασίας. Για τις περιοχές αυτές υπάρχουν προτάσεις για την οριοθέτηση ζωνών προστασίας (Α, Β, Γ) ήδη από το 1986. Η οριοθέτηση των υδροβιότοπων Ramsar βρίσκεται στο στάδιο υλοποίησης από το ΥΠΕΧΩΔΕ με 20 χρόνια  καθυστέρησης.